Günümüzde sosyal bilimler alanında yapılan araştırmaların güvenilirliği, kullanılan istatistiksel yöntemlerin doğruluğuyla ölçülüyor. Son dönemde yapılan akademik çalışmalar, verilerin sadece toplanmasının yeterli olmadığını, bu verilerin doğru yazılımlar ve rasyonel yaklaşımlarla analiz edilmesinin kritik önem taşıdığını gösteriyor.
Teknoloji ve Analiz Bir Arada: SPSS ve AMOS Kullanımı
Araştırma süreçlerinde nicel verilerin çözümlenmesi için dünya standartlarında kabul gören SPSS 25.0 programı tercih edilirken, karmaşık yapıların doğrulanması (DFA) için AMOS 24.0 gibi ileri seviye yazılımlardan yararlanılıyor. Bu araçlar, hipotezlerin bilimsel bir temelde test edilmesine olanak sağlıyor.
Veri Temizliği: Analizin Temel Taşı
Bir araştırmanın sonuçlarının "tesadüf" olmaması için veri setinin kusursuz olması gerekiyor. Uzmanlar, analize başlamadan önce kayıp veri analizi ve aykırı değer kontrolü (Z-skor) yapılması gerektiğine dikkat çekiyor. Veri setindeki uç değerlerin temizlenmesi, elde edilen istatistiksel sonuçların gerçekliği yansıtması açısından hayati bir adım olarak görülüyor.
Normal Dağılım ve Parametrik Testler
Verilerin analize uygun olup olmadığını belirlemek için Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov gibi normallik testleri uygulanıyor. Eğer veriler normal dağılım gösteriyorsa, daha güçlü sonuçlar veren parametrik analiz yöntemleri devreye giriyor.
İlişkiler ve Etki Büyüklüğü: Sadece "Anlamlı" Olması Yetmez
Cohen’s d ve eta-kare gibi katsayılarla "etki büyüklüğü"nün hesaplanması, bulunan farkın gerçek dünyada ne kadar karşılığı olduğunu ortaya koyuyor. Ayrıca, değişkenler arasındaki bağları çözmek için Pearson korelasyonu ve geleceğe dair öngörülerde bulunmak için çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılıyor.
Sonuçların Geçerliliği İçin Kritik Kriterler
Ölçeklerin güvenilirliği için Cronbach's Alpha katsayısının yüksek olması, gruplar arası farklarda ise varyansların homojenliğine göre Tukey veya Games-Howell gibi ileri testlerin seçilmesi, çalışmanın akademik kalitesini belirliyor.
Derleyen: Dr. Orkun DALYAN
