İş sağlığı ve güvenliği (İSG) süreçlerinde işverenleri doğrudan ilgilendiren yasal düzenlemelerin detayları netleşti. "İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği" kapsamında, işyerlerinin taşıdığı risk grupları ve bu grupların belirlenmesindeki yasal prosedürler büyük önem taşıyor. Tebliğ uyarınca işyerleri; "Çok Tehlikeli", "Tehlikeli" ve "Az Tehlikeli" olmak üzere üç ana tehlike sınıfına ayrılarak değerlendiriliyor.

Tehlike Sınıfları Nasıl Belirleniyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanan listede, işyerlerinin hangi risk grubunda yer alacağı açıkça belirtilmiştir. Tehlike sınıfının tespit edilmesindeki en kritik kriter, işyerinde yürütülen asıl işin tehlike sınıfıdır.

Asıl işin tayin edilmesinde ve sınırların çizilmesinde şu yasal kurallar uygulanır:

• En Yüksek Risk Esas Alınır: İşyerinde birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyet yürütülmesi halinde, bu işlerden tehlike sınıfı yüksek olan iş esas alınarak işlem yapılır.

• Kuruluş Amacı Belirleyicidir: Asıl işin tayininde tereddüde düşülmesi halinde işyerinin doğrudan kuruluş amacına bakılır.

• Genişletilen Faaliyetler: İşyeri tanımına giren işyerlerinde yapılan asıl işin yanında veya devamı niteliğinde faaliyet alanının genişletilmesi halinde de yine en yüksek tehlike sınıfı kuralı geçerlidir.

• Eğitim Kurumlarındaki Farklılıklar: Faaliyet kodlarına göre risk seviyeleri değişebilmektedir. Örneğin; kamu kurumları tarafından engellilere yönelik verilen teknik ve mesleki ortaöğretim faaliyetleri "Az Tehlikeli" sayılırken, çıraklık eğitimi veya özel öğretim kurumlarının teknik eğitimi "Tehlikeli" sınıfında yer almaktadır.

İşverenler İçin Kritik Süre: En Geç 1 Ay İçinde Bildirim Zorunlu!

Tebliğ kapsamında işverenlerin idari ve hukuki yükümlülükleri de sıkı şartlara bağlanmıştır. İşveren, asıl iş faaliyetindeki değişiklikleri en geç bir ay içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmek zorundadır. Bu sürenin geçirilmesi, idari yaptırımlarla karşı karşıya kalınmasına yol açabilmektedir.

Tehlike Sınıfı Değişikliklerinde 90 Günlük Süre Detayı

İşyeri tehlike sınıfına yapılacak olan itirazlar doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından değerlendirilir. Bakanlık bu değerlendirmeyi, kendi tescil kayıtları üzerinden ve işyerinin tesciline esas alınan asıl işi dikkate alarak sonuçlandırır. Gerekli görülmedikçe işyerlerinde fiili bir inceleme yapılmaz. Ancak bakanlıkça yapılan denetimlerde asıl işin kayıt dışı veya tescilden farklı olduğu tespit edilirse, tehlike sınıfı yeniden belirlenebilir.

Sınıf değişikliği kararlarında işverenlerin uyması gereken yasal takvim ise şu şekildedir:

• Alınan resmi karar ilgili işyerine tebliğ edilir.

• Kararın işyerinin tehlike sınıfı değişikliğine neden olması halinde; işverenler, yeni tehlike sınıfının gerektirdiği iş ve işlemleri 90 gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.

• Yapılan bu düzenlemelerin İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur.

• İşyeri Tehlike Sınıfları Listesindeki faaliyet kodlarına yapılacak genel itirazlar ise Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak özel bir Komisyonda görüşülür; itiraz haklı bulunursa tebliğde gerekli değişiklikler resmi olarak yapılır.

Mevzuat Sürekli Güncelleniyor

Geçmişte uygulanan 2009 tarihli eski tebliğ tamamen yürürlükten kaldırılmış olup , mevcut tebliğ yayımlandığı tarihten itibaren geçerliliğini korumaktadır. Söz konusu tebliğ hükümlerini yürütme yetkisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı'na aittir. Resmi Gazete'de yayımlanan ilk ana metnin ardından, iş kollarındaki değişen dinamiklere uyum sağlamak amacıyla mevzuat, en son 2025 yılındaki düzenlemeler de dahil olmak üzere toplamda 15 kez revize edilerek güncel tutulmuştur.