T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan bu kapsamlı rehber, yüksekten düşme risklerine karşı alınması gereken teknik önlemlerden yasal sorumluluklara kadar geniş bir çerçeveyi kapsıyor.
Yüksekte Çalışma Nedir?
Mevzuatımıza göre yüksekte çalışma; seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan faaliyettir. Rehberde, sadece birkaç metrelik iskelelerin değil, 50 cm gibi düşük seviyeli platformlardaki çalışmaların dahi bu kapsamda değerlendirildiği vurgulanıyor.
Temel Güvenlik Önlemleri ve Hiyerarşi
Yüksekte güvenliğin sağlanmasında "Kontrol Önlemleri Hiyerarşisi" esas alınmaktadır. Bu stratejiye göre öncelik sırası şöyledir:
-
Yok Etme: Yüksekte çalışma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmak (Örn: Montajın yerde yapılması).
-
Mühendislik Önlemleri: Çalışanları tehlikeden izole eden bariyerler ve kenar koruma sistemleri kullanmak.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: En son çare olarak emniyet kemerleri ve düşmeyi durdurucu sistemlere başvurmak.
Koruyucu Sistemler: Kenar Korumalar ve Ağlar
Rehberde, düşmeyi önleyici sistemlerin başında gelen Geçici Kenar Koruma Sistemleri (korkuluklar) detaylandırılmıştır. Bu sistemler statik ve dinamik yüklere dayanıklılıklarına göre Sınıf A, B ve C olarak üçe ayrılır:
-
Sınıf A: Sadece statik yüklere (yaslanma, tutunma) direnç gösterir.
-
Sınıf B: Düşük dinamik eylemlere ve kaymalara karşı koruma sağlar.
-
Sınıf C: Dik eğimli yüzeylerden kayan kişileri durdurabilecek yüksek dinamik kuvvetlere dayanıklıdır.
Ekipman Seçimi ve Eğitim
İskeleler, merdivenler ve yükseltilebilir iş platformları gibi ekipmanların seçiminde çalışma koşulları, erişim mesafesi ve kullanım süresi gibi kriterler belirleyicidir. Ayrıca, yüksekte çalışacak personelin özel eğitim alması ve ekipman kurulumundan acil durum prosedürlerine kadar her konuda donanımlı olması yasal bir zorunluluktur.
Güncelleme Tarihi: 24 Mart 2026, 23:14
