İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanı, işyeri hekimi ve Diğer Sağlık Personeli (DSP) adayları için sınav öncesi geri sayım devam ederken, Eğitmen Volkan Altunay sınavın en kritik konularına ışık tuttu. 1 Mayıs'ta başlayacak olan 14 günlük yoğun son tekrar kampı öncesinde, "Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi" ve "Maden İşyerlerinde İSG" başlıkları detaylandırıldı.

İSG sınavlarına hazırlanan adaylar için en çok zorlanılan ve en yüksek puan getiren konuların başında maden sektörü ve büyük endüstriyel kazalar geliyor. Eğitmen Volkan Altunay, 1 Mayıs itibarıyla başlayacak 14 günlük yoğun İSG son tekrar kampının duyurusunu yaparken, adaylara 90 sayfalık özel bir PDF dokümanı sunulacağını da belirtti. İşte kampta işlenecek hayati konulardan öne çıkan detaylar:

Büyük Endüstriyel Kazalar ve Bildirim Süreçleri

Kuruluş içinde veya dışında insan ve çevre sağlığı için ciddi tehlikelere yol açabilecek yayılım, yangın veya patlama olayları "Büyük Endüstriyel Kaza" olarak tanımlanıyor. Çernobil felaketinde olduğu gibi etkileri kilometrelerce uzağa yayılabilen bu kazaların önlenmesi için ciddi bir dokümantasyon süreci gerekiyor.

• Büyük Kaza Senaryo Dokümanı: İşletmeci tarafından hazırlanarak dahili ve harici tehlikeleri tanımlar.

• Güvenlik Raporu: Alt ve üst seviyeli kuruluşlarca, faaliyetler başlamadan önce hazırlanıp ilgili bakanlığa sunulmalıdır.

Olası bir kaza durumunda ise 60 gün içinde sisteme resmi bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur. Bildirim gerektiren kritik kriterler şunlardır:

• Kuruluş içinde 1 kişinin hayatını kaybetmesi veya 6 kişinin yaralanıp 24 saat hastanede tedavi görmesi.

• Kuruluş dışında 1 kişinin yaralanıp hastanede yatması.

• Su, elektrik, gaz gibi enerji sistemlerinin 2 saatten fazla kesintiye uğraması.

• 0,5 hektar ve üzeri habitatın zarar görmesi (çevresel hasar).

Maden İşyerlerinde Hayati Tanımlar ve Operasyonel Kurallar

İSG uzmanı, hekim ve DSP sınavlarının tartışmasız en önemli bölümü olan maden işyerleri, kendi içinde özel terminolojilere ve katı operasyonel kurallara sahiptir.

Maden Terminolojisi: Üretim yapılan alanlar ocak, maden dışındaki atık topraklar pasa, eğimler şev olarak adlandırılırken; taş içinde açılan galerilere lağım, kömür içinde açılanlara ise baca deniyor. Havayla karışarak patlayıcı özellik kazanan metan gazı (grizu) ve güvenlik amacıyla bırakılan maden kütlesi (topuk) en çok dikkat edilmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor.

Güvenlik ve Operasyon Kuralları:

• İmalat Haritaları: Yeraltı çalışma planları 3 boyutlu olarak hazırlanmalı ve ayda bir güncellenmelidir.

• Kaçış Yolları: En az 2 bağımsız çıkış yolu bulunmalı ve bu yollar arasındaki "topuk" mesafesi en az 30 metre olmalıdır.

• İnsan Nakli ve Elektrik: Galerilerde eğim 18 dereceyi aşmamalı, 42 Volt üzerindeki tüm elektrikli cihazlar mutlaka topraklanmalıdır.

• Patlayıcı Yönetimi: Patlayıcı depolarında sıcaklık sürekli olarak 8 ile 30 derece arasında tutulmalı; kontrol sondajları ise en az 25 metre derinlikten yapılmalıdır.

Yeraltında Yaşam Umudu: Hayat Hattı ve Sığınma Odaları

Maden kazalarında işçilerin hayata tutunmasını sağlayan iki temel donanım bulunuyor. 7 mm çapındaki sarı iplerden oluşan Hayat Hattı, işçilere kaçış yolunu gösteriyor. Hat üzerindeki konik göstergelerde koşarken yeşil tarafın görülmesi doğru yönde, kırmızı tarafın görülmesi ise ters yönde gidildiğini işaret ediyor. Hatta bulunan spiral şekiller sığınma odasını, iç içe geçmiş konikler ise ferdi kurtarıcı istasyonlarını gösteriyor.

Sığınma Odalarının Standartları:

• 5 PSI patlama basıncına dayanıklı olmalıdır.

• İçeridekilere en az 36 saat boyunca kesintisiz hava ve enerji sağlamalıdır.

• İç ortam sıcaklığı 35 dereceyi geçmemelidir.

• Hava değerleri; Oksijen en az %19, Karbondioksit en fazla %0.5 ve Karbonmonoksit en fazla 35 ppm seviyesinde tutulmalıdır.

Havalandırma ve Kritik Gaz Sınırları

Madenlerde hava akış hızı saniyede 0,5 metreden az, 8 metreden fazla olmamalıdır. Ortamdaki metan (grizu) oranı ise tüm faaliyetlerin kaderini belirler:

• %1 Metan: Patlatma işlemi yapılamaz.

• %1.5 Metan: Tüm elektrik akımı kesilir.

• %2 Metan: Çalışma derhal durdurulur ve alan acilen terk edilir.