İSG Sınav Okulu'ndan Volkan Altunay tarafından 2026 Mayıs İSG sınavı hazırlık süreci kapsamında "Fiziksel ve Biyolojik Risk Etmenleri" konusu anlatılmaktadır. Videoda geçen tüm konuşmaların ve anlatılanların detaylı özeti aşağıdadır:

1. Giriş ve Duyurular

Dersin başında eğitmen, soru çözüm kampı hakkında bilgi vermektedir. Haftada 3 gün (Pazartesi, Çarşamba, Cuma) yapıldığını, her derste yaklaşık 100 soru çözüldüğünü ve PDF kaynaklarının paylaşıldığını belirtir. Kitapların tükendiğini ve yeni dönem hazırlıklarının sürdüğünü hatırlatır.

2. Fiziksel Risk Etmenleri

Aydınlatma

• Öncelik: Doğal ışık (gün ışığı) önceliklidir; gece veya yetersiz durumlarda suni aydınlatma yapılır.

• Birimler: Işık akısı Lümen, aydınlatma şiddeti Lükstür.

• Özellikler: Aydınlatma sabit olmalı, titrememeli, gölge yapmamalı ve göz kamaştırmamalıdır.

• Lüks Değerleri: Yapılan iş hassaslaştıkça gereken lüks miktarı artar. Kaba işler için 200 lüks yeterliyken, çok ince işler için 2000 lüks gereklidir.

Radyasyon

• İyonlaştırıcı Radyasyonlar: Alfa, Beta, Nötron (tanecikli/parçacıklı) ve X-Işınları, Gama (dalga şeklinde).

• Denetimli ve Gözetimli Alanlar: 6 mSv'den fazla maruziyet olasılığı olan yerler "Denetimli", 1-6 mSv arası olan yerler "Gözetimli" alandır.

• Şua İzni: Radyasyonla çalışanlara verilen özel bir izindir (yıllık izinden düşülmez). Dozimetri ile ölçüm yapılır.

• Doz Sınırları: Çalışanlar için yıllık doz sınırı 50 mSv’yi geçemez, 5 yıllık ardışık ortalama 20 mSv olmalıdır. Toplum üyeleri için bu sınır yıllık 1 mSv'dir.

• Korunma Yöntemleri: Zaman (az süre), Engel (zırhlama/kurşun) ve Uzaklık (uzaklığın karesiyle ters orantılı korunma).

Termal Konfor

• Bileşenleri: Sıcaklık, Nem, Hava Akım Hızı ve Radyant Isı.

• Değerler: Bağıl nem %30-%80 arası, hava akım hızı ise 0,5 m/s'yi geçmemelidir.

• Efektif Sıcaklık: Bu dört faktörün birbiriyle uyumlu olmasına denir.

Basınç

• Normal Şartlar: Deniz seviyesinde (0 metre) 1 atmosfer (76 cm civa) basınç vardır.

• Sualtı Çalışmaları: Her 10 metrede basınç 1 atmosfer artar.

• Vurgun (Dekompresyon): Ani basınç değişikliği sonucu oluşur; önlemek için dalgıç tüplerinde Helyum gazı kullanılır.

• Çalışma Süreleri: 20-25 metre derinlikte günde en fazla 7 saat çalışılabilir. Derinlik arttıkça çalışma süresi azalır. 22 metreden fazla derinliğe günde 2 kereden fazla dalınamaz.

Isı Alışveriş Yöntemleri

• Kondüksiyon: Dokunma/iletim yoluyla ısı transferi.

• Konveksiyon: Taşınım (hava veya sıvı hareketi, örn: kalorifer).

• Evaporasyon: Terleme yoluyla ısı kaybı.

3. Biyolojik Risk Etmenleri

• Gruplandırma (1-4): * Grup 1: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali zayıf (zararsız).

  • Grup 2: Hastalık yapar, topluma yayılmaz, tedavisi var.

  • Grup 3: Ağır hastalık yapar, topluma yayılabilir, tedavisi var (Örn: Şarbon, Brusella, Tüberküloz, COVID-19).

  • Grup 4: Çok ağır hastalık yapar, topluma yayılma riski yüksek, tedavisi yok (Örn: Ebola, Kırım Kongo).

• Meslek Hastalıkları: Biyolojik risklere en çok veterinerler maruz kalır.

• Kayıtların Saklanması: Biyolojik risk kayıtları genel olarak 15 yıl, kalıcı/gizli enfeksiyon riski olan durumlarda (AIDS, Hepatit vb.) 40 yıl saklanır.

• HEPA Filtre: 0,3 mikron büyüklüğündeki partikülleri %99,97 oranında tutan yüksek verimli filtrelerdir.

• Bildirimler: İş yeri kapandığında biyolojik risk kayıtları İşkur'a devredilir (Diğer risklerde SGK'dır).