1. Askeri İş Yerlerinde İşin Durdurulması ve Denetim

• Askeri İş Yeri Tanımı: Milli Savunma Bakanlığı (MSB) kadro ve kuruluşlarındaki kurumlar, ASFAT A.Ş. ve yönetim hakkı bu şirkette olan iş yerleri askeri iş yeri sayılır. Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri, Genelkurmay Başkanlığı, MSB Üniversitesi ve Harita Genel Müdürlüğü bu kapsamdadır.

• Denetim Yetkisi: Genel olarak askeri iş yerlerinin teftişi MSB müfettişlerince yapılır. Ancak "diğer askeri iş yerleri" ve yurt güvenliği için gerekli madde üretilen yerlerin denetimi ÇSGB (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) müfettişlerince yapılır.

• Özel Kimlik Kartı: ÇSGB müfettişleri denetimden önce MSB'ye bilgi verir ve kendilerine verilen özel kimlik kartını işveren vekiline gösterirler.

2. İş Hijyeni ve Laboratuvarlar

• Tanım: İş hijyeni, gıda hijyeninden farklı olarak "ortam ölçümleri" (gürültü, toz, gaz, aydınlatma vb.) anlamına gelir.

• Personel Yapısı: Laboratuvarlarda Kalite Yöneticisi, Laboratuvar Yöneticisi, Analiz Personeli ve Numune Alma Personeli bulunur. Bir laboratuvar en az 3 kişiden oluşur. Yöneticiler en az 4 yıllık lisans mezunu olmalı ve İSG uzmanı/iş yeri hekimi olma yeterliliğine sahip bölümlerden gelmelidir.

• Laboratuvar Alanları: Ofis en az 15 m², kimyasal depo en az 6 m², diğer alanlar (numune kabul, tartım, analiz) ise en az 5 m² olmalıdır.

• Süreler: Laboratuvar yeterlik belgeleri 4 yıl geçerlidir (vize süresi). Eksiklikler için 60 gün süre verilir. Belge yenileme için 180 gün önceden müracaat edilmelidir. Denetimler haberli ise 10 gün önceden bildirilir.

3. Psikososyal Risk Etmenleri

• Kaynaklar: İşin mahiyeti (monotonluk), iş yükü (zaman baskısı), iş programları (vardiyalı çalışma - olumsuz bir durumdur), kurum kültürü ve kişiler arası iletişim eksikliği.

• Stres Aşamaları:

  1. Alarm: Kalp atışı hızlanır, "savaş veya kaç" tepkisi oluşur.

  2. Direnme: Vücut uyum sağlamaya ve stresle başa çıkmaya çalışır.

  3. Tükenme: Kaynaklar tükenir, kronik rahatsızlıklar başlar.

• Kavramlar: * Mobbing: Sadece işverenden işçiye değil, işçiden işçiye de (yatay) olabilir.

  • Karoshi: Aşırı iş yükü ve stres nedeniyle intihar veya ölüm (Japon terimi).

4. Gürültü (Fiziksel Risk Etmeni)

• Maruziyet Değerleri:

  • En düşük maruziyet eylem değeri: 80 dB(A) (Kulaklık hazır bulundurulur).

  • En yüksek maruziyet eylem değeri: 85 dB(A) (Kulaklık takılması zorunludur, acil eylem planı devreye alınır).

  • Sınır değer: 87 dB(A) (Kesinlikle aşılamaz).

• Önleme Yöntemleri:

  • Teknik: Hava yoluyla (kapatma, perdeleme, emici örtü) veya yapı yoluyla (yalıtım, sönümleme).

  • Organizasyonel: Vardiyalı çalışma, dinlenme sürelerini artırma.

5. Titreşim

• Türler: El-kol titreşimi ve bütün vücut titreşimi.

• Maruziyet Değerleri:

  • El-kol: Eylem değeri 2,5 m/s², Sınır değer 5 m/s².

  • Bütün vücut: Eylem değeri 0,5 m/s², Sınır değer 1,15 m/s².

• Hastalıklar: El-kol titreşiminde "Beyaz Parmak" (Raynaud Fenomeni) ve Karpal Tünel Sendromu görülebilir. Bütün vücut titreşiminde ise bel ve omurga (lumbago, siyatik) sorunları oluşur.

• Ölçüm: Titreşim kişiseldir; sadece kullanan kişiyi etkiler. Ölçümlerde her zaman en yüksek değer baz alınır.