İşçi ücretleri en geç ayda bir ödenmek zorundadır; ancak sözleşmelerle bu süre bir haftaya kadar düşürülebilir. İşçinin maaşının korunması adına, aylık ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devredilemez (nafaka borçları hariç).
Ayrıca, ücretini ödeme gününden itibaren 20 gün içinde (mücbir neden dışında) alamayan işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Unutulmamalıdır ki ücret alacaklarında zaman aşımı süresi 5 yıldır.
2. Çalışma Saatleri ve Dinlenme HaklarıTürkiye’de genel bakımdan haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Günlük çalışma süresi ise her ne sebeple olursa olsun 11 saati aşamaz. Yer altı maden işçileri için bu sınır günlük 7,5, haftalık ise 37,5 saat olarak belirlenmiştir.
Ara Dinlenme Süreleri:
Çalışma süresine göre belirlenen yasal ara dinlenme süreleri şu şekildedir:
Çalışma Süresi Zorunlu Dinlenme Süresi 4 saatten kısa işler 15 Dakika 4 saat - 7,5 saat arası 30 Dakika 7,5 saatten fazla işler 60 DakikaÖnemli Not: Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz ve işçilere haftada en az kesintisiz 24 saat hafta tatili verilmesi zorunludur.
3. Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu50 veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde belirli oranlarda engelli ve eski hükümlü istihdamı zorunludur:
Özel Sektör: %3 Engelli
Kamu Sektörü: %4 Engelli + %2 Eski Hükümlü
Bu kapsamda yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamayacağı kanunla sabitlenmiştir.
4. Toplu İşten Çıkarma ve Telafi ÇalışmasıEkonomik veya teknolojik nedenlerle toplu işten çıkarma yapılacağı durumlarda, işverenin en az 30 gün önceden ilgili kurumlara (İŞKUR vb.) bildirim yapması gerekir. Toplu çıkarma sonrası 6 ay içinde aynı nitelikte işçi alınacaksa, işten çıkarılan eski işçiler tercihen çağrılmalıdır.
Zorunlu nedenlerle işin durması halinde ise telafi çalışması yaptırılabilir. Bu çalışmalar, günlük 3 saati ve toplamda günlük 11 saatlik çalışma sınırını aşamaz. Telafi çalışması için yasal süre, nedenin ortadan kalkmasından itibaren 4 aydır.
Derleyen: VOLKAN ALTUNAY